Dobór systemów zabezpieczających przed upadkiem z wysokości

Kwestie omówione w tym opracowaniu

Czy przepisy wymagają montażu zabezpieczeń przed upadkiem z wysokości?
Kiedy?
Jak dobrać najlepsze zabezpieczenie i dlaczego?

W kwestii doboru i montażu zabezpieczeń przed upadkiem z wysokości kierujemy się następującymi przepisami:

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz. U. z dnia 15 czerwca 2002 r.) art. 7 dział 7 par. 298
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych. (Dz.U.03.47.401) art. 6 par 1 i 2 wraz z uwagą art 119
par 2oraz art. 15, 16, 18, 20 i 21.
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP. (Dz. U. 03.169.1650) art. 106 oraz Załącznik nr 2 art 1.

Szczególnie wiele informacji znajdujemy w ostatnim wspomnianym rozporządzeniu (Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie ogólnych przepisów BHP. (Dz. U. 03.169.1650) art. 106 oraz Załącznik nr 2 art 1.). W obszerniejszym kontekście czytamy tam:

art. 105 „Pracą na wysokości (...) jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0m nad poziomem podłogi lub ziemi.”
art. 106.1

Balustrada ma mieć wysokość 1,1m
Powinna mieć krawężnik 15cm

W połowie wysokości powinna znajdować się poprzeczka lub wypełnienie uniemożliwiające wypadnięcie osób.

art. 106.2 „Jeżeli ze względu na rodzaj i warunki wykonywania prac na wysokości zastosowanie balustrad (...) jest niemożliwe, należy stosować inne skuteczne środki ochrony pracowników przed upadkiem z wysokości, odpowiednie do rodzaju i warunków wykonywania pracy.”
Załącznik nr 2 art. 1 „Środki ochrony indywidualnej powinny być stosowane w sytuacjach, kiedy nie można uniknąć zagrożeń lub nie można ich wystarczająco ograniczyć za pomocą środków ochrony zbiorowej lub odpowiedniej organizacji pracy.”

Rozporządzenie to określa czym jest praca na wysokości oraz bezwzględny proces doboru środków ochrony przy pracy na wysokości.

Czym jest praca na wysokości:
Zgodnie z art. 105, pracą na wysokości jest praca wykonywana na powierzchni znajdującej się na wysokości co najmniej 1,0m nad poziomem podłogi lub ziemi. Warto zauwazyć, że kryterium to nie jest ograniczone odległością od krawędzi, co w praktyce oznacza, że nawet gdy wykonujemy jakąś pracę np. na dachu konserwację urządzeń klimatyzacyjnych, w odległości 20 m od krawędzi i teoretycznie nie zbliżamy się do miejsca gdzie może wystapic upadek, nadal jest to praca na wysokości i nalezy stosować się do powyższych wytycznych.

Proces doboru środków ochrony przy pracy na wysokości:

W pierwszej kolejności: Tak zorganizowac pracę by niewystępowała konieczność pracy na wysokości.
W drugiej kolejności: Występują okoliczności kiedy nie da się uniknąć pracy na wysokości; np.:

Odśnieżanie dachu
Konserwacja urządzeń np. klimatyzacyjnych znajdujacych się na wysokości.

W trzeciej kolejności: Jeżeli z jakiś obiektywnych powodów (obiektywnym powodem nie jest chęć obniżenia kosztów) nie ma możliwości zastosowania się do pierwszych dwóch wytycznych, należy stoswać Środki Ochrony Indywidualnej (ŚOI)

UWAGA: Zapewnienie by właściwe środki ochrony były właściwie zamontowane w miejscu wystepowania pracy na wysokości (np. dachu płaskim) leży w głównej mierze po stronie administratora obiektu. Od tej odpowiedzialności nie zwalnia wynajęcie do prac zewnętrznej wykwalifikowanej firmy!!!

W tym miejscu warto równiez wspomnieć o normach dotycząc stosowanie Środków Ochrony przy pracy na wysokości. Można się tu odwołać do:

PN-EN ISO 14122-3 „Maszyny. Bezpieczeństwo Stałe środki dostępu do maszyn. Część 3: Schody, schody drabinowe i balustrady”
wymiary: wysokość: 110cm, środkowa poprzeczka na wysokości: 55cm, deska krawężnikowa wysokości: minimum 10 cm (zgodnie z polskim prawem 15cm)
wytrzymałość: 0.3 kN
PN-EN 13374 „Tymczasowe systemy zabezpieczeń na krawędzi budynków. Opis techniczny wyrobu, metody badań"
Klasa A (ob. statyczne) do 10st.
wytrzymalość: 0.591 kN

Przepisy dotyczące stosowania ŚOI:

PN-EN 795 Urządzenia kotwiczące:

Klasa A1 i A2 – strukturalne punkty kotwiczące
Klasa B – tymczasowe punkty kotwiczące
Klasa C – urządzenia kotwiczące z giętkimi poziomymi linami
Klasa D – urządzenia kotwiczące z poziomymi szynami
Klasa E – bezwładne masy kotwiczące

Dyrektywa (89/686/EWG):
Środki Ochrony Indywidualnej (ŚOI)

ŚOI wymagają znakowania CE. Przed wybraniem systemu środków ochrony Indydwidualnej (klasa A1, A2, B, C, D, E) upewnij się że produkt który wybrałeś posiada takie oznakowanie.

Jak widać z powyższych informacji prawo wymaga stosowania rozwiązań zapewniających bezpieczeństwo pracy na wysokości.

Opracowanie na dzień 07.06.2010. Przedstawione tutaj materiały są jedynie informacjyjnie. Zawsze upewnij się czy w przepisach nie zaszły jakieś zmiany.